Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

W skrócie

Ekwiwalent za urlop to pieniądze za dni urlopu, których nie wykorzystałeś do końca umowy o pracę. Pracodawca wypłaca go po rozwiązaniu albo wygaśnięciu umowy, zwykle w ostatniej wypłacie. Kwotę liczy się z twojego wynagrodzenia podzielonego przez współczynnik urlopowy, pomnożonego przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.

Kiedy należy się ekwiwalent

Zasada z Kodeksu pracy jest prosta: dopóki pracujesz, urlop wykorzystujesz w naturze, czyli bierzesz wolne. Pieniądze zamiast urlopu dostajesz tylko wtedy, gdy umowa o pracę się kończy, a ty nie zdążyłeś wykorzystać wszystkich dni.

Przy wypowiedzeniu umowy przez ciebie albo pracodawcę. O terminach piszemy w tekście okres wypowiedzenia.
Przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron, opisanym w tekście rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
Gdy kończy się umowa na czas określony albo na okres próbny.
Przy zwolnieniu dyscyplinarnym. Ekwiwalent należy się bez względu na sposób zakończenia umowy.

Wyjątek: jeśli zaraz po zakończeniu umowy podpisujesz kolejną z tym samym pracodawcą i oboje tak ustalicie, niewykorzystany urlop wykorzystasz w ramach nowej umowy, zamiast dostać za niego pieniądze.

Jak policzyć ekwiwalent krok po kroku

Ustal podstawę: stałe składniki pensji z miesiąca, w którym należy się ekwiwalent, oraz średnią składników zmiennych, na przykład premii, z ostatnich 3 miesięcy.
Podziel podstawę przez współczynnik urlopowy na dany rok. Współczynnik wylicza się co roku według przepisów, a dla pełnego etatu wynosi około 20 do 21. Wynik to ekwiwalent za jeden dzień.
Podziel ekwiwalent za dzień przez 8 przy pełnym etacie. Wynik to ekwiwalent za godzinę.
Pomnóż stawkę godzinową przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.

Przykład z przykładowym współczynnikiem 20,9: pensja 6000 zł brutto, 5 dni niewykorzystanego urlopu. 6000 zł podzielone przez 20,9 to około 287 zł za dzień, czyli około 35,90 zł za godzinę. 5 dni to 40 godzin, więc ekwiwalent wynosi około 1436 zł brutto. Przy niepełnym etacie współczynnik i liczbę godzin zmniejsza się proporcjonalnie.

Kiedy pracodawca musi zapłacić

Ekwiwalent jest wymagalny w ostatnim dniu umowy. Najczęściej trafia do ostatniej wypłaty. Podlega takim samym składkom i podatkowi jak zwykłe wynagrodzenie, dlatego na konto przyjdzie mniej niż kwota brutto.

Liczbę dni niewykorzystanego urlopu sprawdzisz w świadectwie pracy, gdzie pracodawca wpisuje, ile urlopu wykorzystałeś w roku zakończenia umowy. Jeśli się nie zgadza, możesz poprosić o sprostowanie świadectwa.

Co zrobić, gdy pracodawca nie zapłaci

Poproś o wypłatę na piśmie albo mailem, podając liczbę dni i datę końca umowy.
Jeśli to nie pomoże, zgłoś sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy.
Możesz też złożyć pozew do sądu pracy. Roszczenie o ekwiwalent przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym stał się wymagalny.

Ile dni urlopu ci przysługuje

Na pełnym etacie masz 20 dni urlopu w roku, jeśli twój staż pracy jest krótszy niż 10 lat, i 26 dni, jeśli wynosi co najmniej 10 lat. Do stażu wlicza się też szkoła, na przykład 8 lat za studia wyższe albo 4 lata za liceum, a od 2026 roku także udokumentowane okresy pracy na zleceniu i we własnej firmie. Szczegóły opisujemy w tekście staż pracy od 2026 roku.

W roku, w którym kończysz pracę, urlop liczy się proporcjonalnie do przepracowanych miesięcy. Jeśli odchodzisz po 6 miesiącach, masz prawo do połowy rocznego wymiaru u tego pracodawcy. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Jeśli wykorzystałeś więcej, niż wynika z proporcji, pracodawca nie może zabrać ci pieniędzy za te dni.

Ekwiwalent a umowa zlecenia i B2B

Prawo do urlopu i ekwiwalentu daje tylko umowa o pracę. Przy umowie zlecenia, umowie o dzieło i współpracy B2B urlop i pieniądze za niego zależą wyłącznie od tego, co zapiszecie w umowie. Jeśli przechodzisz z etatu na zlecenie u tego samego pracodawcy, poproś o rozliczenie urlopu przed zmianą umowy.

Urlop czy ekwiwalent: co lepsze

Jeśli odchodzisz z pracy, możesz porozmawiać z pracodawcą o wykorzystaniu urlopu w czasie wypowiedzenia. Pracodawca może cię też na ten urlop wysłać. Dni wolne dają czas na szukanie nowej pracy i spokojne przygotowanie dokumentów, a ekwiwalent to dodatkowe pieniądze na start. Wybór zależy od twojej sytuacji. Jak złożyć wypowiedzenie i zaplanować ostatnie tygodnie pracy, opisujemy w poradniku wypowiedzenie umowy o pracę.

Gotowy wzór do skopiowania

Użyj tego wzoru, jeśli pracodawca nie wypłacił ekwiwalentu z ostatnią wypłatą.

Prośba o wypłatę ekwiwalentu za urlop

[Miejscowość], [data]

[Imię i nazwisko]
[Adres]

[Nazwa pracodawcy]
[Adres pracodawcy]

Wezwanie do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

Moja umowa o pracę zakończyła się dnia [data]. Do tego dnia nie wykorzystałem [liczba] dni urlopu wypoczynkowego, co wynika z [świadectwa pracy / ewidencji urlopów].

Na podstawie art. 171 Kodeksu pracy wzywam do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w terminie 7 dni na rachunek [numer rachunku].

[Podpis]

Najczęstsze pytania

Kiedy przysługuje ekwiwalent za urlop?

Gdy umowa o pracę się kończy, a ty nie wykorzystałeś wszystkich dni urlopu. W czasie trwania umowy urlop bierze się w naturze, a nie w pieniądzach.

Jak obliczyć ekwiwalent za urlop?

Pensję dzielisz przez współczynnik urlopowy na dany rok, potem przez 8, a wynik mnożysz przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.

Czy ekwiwalent należy się przy zwolnieniu dyscyplinarnym?

Tak. Ekwiwalent przysługuje bez względu na to, w jaki sposób zakończyła się umowa o pracę.

Czy od ekwiwalentu płaci się podatek?

Tak. Ekwiwalent podlega takim samym składkom i podatkowi jak zwykłe wynagrodzenie.