Urlop wypoczynkowy: ile dni przysługuje i jak go liczyć

Ile dni urlopu ci przysługuje

• 20 dni w roku przy stażu pracy krótszym niż 10 lat,
• 26 dni w roku przy stażu pracy co najmniej 10 lat,
• na części etatu proporcjonalnie mniej, na przykład na pół etatu 10 albo 13 dni.

Urlop liczy się w godzinach. Jeden dzień urlopu to 8 godzin, więc 20 dni to 160 godzin. Jeśli pracujesz w dłuższych zmianach, na przykład po 12 godzin, jeden dzień wolnego zużywa 12 godzin z twojej puli. Urlop przysługuje tak samo na umowie bezterminowej, na umowie na czas określony i na okresie próbnym.

Dni wolne według grafiku, na przykład soboty i święta, nie zużywają urlopu. Urlop odejmuje się tylko za dni, w które zgodnie z rozkładem czasu pracy miałbyś pracować.

Szkoła w stażu pracy

Do stażu, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się ukończona szkoła, ale tylko jedna, najkorzystniejsza dla ciebie:

Po studiach masz więc na starcie 8 lat stażu i 26 dni urlopu zyskasz już po 2 latach pracy. Jeśli pracowałeś w czasie nauki, liczy się albo okres nauki, albo pracy, zależnie od tego, co jest dla ciebie korzystniejsze.

Nowe zasady liczenia stażu od 2026 roku

Od 2026 roku do stażu pracy wliczają się też udokumentowane okresy pracy na umowie zlecenia, umowie agencyjnej i prowadzenia własnej firmy. U pracodawców publicznych nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 roku, u prywatnych od 1 maja 2026 roku. Okresy potwierdzasz zaświadczeniem z ZUS.

Dla wielu osób to szybsze przejście na 26 dni urlopu. Kto ma za sobą na przykład 4 lata zleceń i 6 lat etatu, ma już 10 lat stażu. Szczegóły, terminy i sposób zamówienia zaświadczenia opisujemy w tekście staż pracy od 2026 roku.

Urlop w pierwszej pracy i przy zmianie pracy

W roku, w którym zaczynasz pierwszą pracę w życiu, urlop nabywasz z dołu: po każdym przepracowanym miesiącu dostajesz 1/12 rocznego wymiaru. Od 1 stycznia kolejnego roku masz już cały roczny urlop od razu.

Przy zmianie pracy w trakcie roku urlop dzieli się proporcjonalnie. Jeśli odchodzisz po 6 miesiącach, u dotychczasowego pracodawcy przysługuje ci połowa rocznego wymiaru, a resztę wykorzystasz w nowej pracy. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę. Za dni, których nie zdążysz wykorzystać, dostaniesz pieniądze, o czym piszemy w tekście ekwiwalent za urlop.

Urlop na żądanie i inne zasady

• Urlop na żądanie: 4 dni w roku z twojej puli urlopowej. Zgłaszasz go najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, zwykle telefonicznie albo mailem przed rozpoczęciem pracy.
• Jeśli dzielisz urlop na części, co najmniej jedna z nich powinna trwać 14 kolejnych dni kalendarzowych.
• Zaległy urlop trzeba wykorzystać do 30 września następnego roku.
• Urlop nie przepada przy zmianie umowy z tym samym pracodawcą.

W czasie wypowiedzenia pracodawca może wysłać cię na zaległy i bieżący urlop, a ty nie możesz odmówić. Więcej o ostatnich tygodniach pracy przeczytasz w tekście okres wypowiedzenia.

Urlop, choroba i wynagrodzenie za urlop

• Jeśli zachorujesz w czasie urlopu i dostaniesz zwolnienie lekarskie, niewykorzystane dni urlopu nie przepadają. Pracodawca musi udzielić ich w innym terminie.
• Pracodawca może odwołać cię z urlopu tylko wtedy, gdy twojej obecności wymagają okoliczności, których nie dało się przewidzieć przed urlopem. Musi wtedy pokryć koszty, które ponosisz w związku z odwołaniem.
• W czasie urlopu dostajesz takie wynagrodzenie, jakie dostałbyś, gdybyś pracował. Zmienne składniki, na przykład premie, liczy się średnio z ostatnich 3 miesięcy.

Jak poprosić o urlop

W wielu firmach urlop planuje się na początku roku w planie urlopów. Poza planem składasz wniosek do przełożonego albo w systemie kadrowym. Pracodawca może przesunąć urlop tylko z ważnych powodów, na przykład gdy twoja nieobecność poważnie zakłóciłaby pracę. Gotowy wzór pisma znajdziesz na stronie wniosek o urlop.

Gotowy wzór do skopiowania

Wyślij przełożonemu najpóźniej przed rozpoczęciem pracy w dniu urlopu. Zachowaj wysłaną wiadomość.

Temat: Urlop na żądanie, [data], [imię i nazwisko]

Dzień dobry,

na podstawie art. 167² Kodeksu pracy proszę o udzielenie mi urlopu na żądanie w dniu [data].

[Jeśli to potrzebne: Sprawy pilne przejmie [imię i nazwisko], a ja odpowiem na wiadomości [data następnego dnia pracy].]

Pozdrawiam
[Imię i nazwisko]

Najczęstsze pytania